Thursday, 17 December 2015

De minister heeft besloten!

Waarschijnlijk heeft u het in de media al vernomen: de minister heeft besloten dat de pompen in de Houtribdijk en de Afsluitdijk er niet gaan komen. Deze zouden, in combinatie met de veiligheidsopgave voor de Markermeerdijk tussen Hoorn en Amsterdam, dienen om het waterpeil van het Markermeer te kunnen beheersen.
Er wordt nu nader onderzoek gedaan naar 'bewezen sterkte' die kan leiden tot het wegvallen van de reden voor grootschalige dijkverzwaring.

Wat ging er aan vooraf?
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) stelde sinds 2006 dat zij de huidige dijken voor 90% had afgekeurd op het faalmechanisme instabiliteit. Dit houdt in dat bij een langdurig hoog waterpeil in het Markermeer (NAP +0,7m, kans 1:10.000 jaar) de dijken doorweekt zouden kunnen raken, met als risico het onderuitzakken van de dijk.

Onderzoek naar mogelijkheid pompen om dijkverzwaring te voorkomen
Aanleiding voor het pompenonderzoek was de vraag van de Adviesgroep Versterking Markermeerdijken naar het nut en noodzaak van de aanleg van grote zware dijklichamen voor of achter de huidige dijken. Zouden de zeer ingrijpende dijkverzwaringen die HHNK beoogde, niet met waterpeilregulering door pompen op de Houtribdijk voorkomen kunnen worden?

Baten pompen onvoldoende
Door het HHNK was dit alternatief pompen nooit onderzocht. Met “joint fact finding” (alle feiten direct met iedereen delen) is in een intensief onderzoeks- en adviestraject van Rijkswaterstaat, HHNK en drie vertegenwoordigers van de adviesgroep berekend dat pompen het maatgevend waterpeil (MHW) bij extreme omstandigheden met 0,6m kunnen verlagen tot NAP +0,1m, maar dat de baten onvoldoende zijn.

Bewezen sterkte
Bekend was dat de dijken in 1998 een waterpeil van NAP +0,2m langdurig hadden weerstaan, terwijl de huidige modellen voorspellen dat de dijken hadden moeten bezwijken. Omdat dit niet gebeurd is heeft dit aanleiding gegeven tot het vervolgonderzoek naar de “bewezen sterkte” van de Markermeerdijken. Uit het vooronderzoek is gebleken dat de stabiliteit van de Markermeerdijken ongevoelig is voor een langdurig hoog waterpeil.

Dijken minder gevoelig voor langdurig hoog water dan gedacht
De verklaring hiervoor is dat door de dichte slib- en kleilaag op de bodem van het Markermeer, de samenstelling van de ondergrond en de aanwezigheid van klei in de dijk er nauwelijks water in de dijk dringt. Het waterpeil heeft dus weinig effect op de dijkstabiliteit. Pompen zijn daarom niet nodig om de stabiliteit van de dijk zeker te stellen. Bovendien heeft een langdurig hoog waterpeil weinig effect op het dijklichaam omdat het waterpeil in de dijk van nature al heel hoog staat.

Meer onderzoek naar "bewezen sterkte" en risico's ingrepen aan dijk
RWS gaat nu in opdracht van de minister een vervolgonderzoek doen naar bewezen sterkte in het kader van het hoogwaterbeschermingsprogramma. Opmerkelijk is dat het ENW (Expertise Netwerk Waterveiligheid) waarschuwt voor ingrepen aan de dijk, zoals het deels afgraven van voorland (bijvoorbeeld bij het aanleggen van een oeverdijk) of het verwijderen van een afdichtende sliblaag. Dit omdat de geringe doorlatendheid van de huidige bodem cruciaal blijkt te zijn voor "bewezen sterkte". Bij de verdere planontwikkeling beveelt het ENW daarom aan om specifiek aandacht te besteden aan de effecten en risico’s die samenhangen met ingrepen aan de bestaande dijk en de directe omgeving. 

Vervolgonderzoek moet uitwijzen in welke mate versterking nog nodig is
Dit onderzoek gaat meer licht werpen op de veronderstelde instabiliteit van dijk en in welke mate dijkverzwaring nog nodig is. In het gunstigste geval zou deze beperkt kunnen blijven tot een aantal locaties waar andere faalmechanismen (bv herstel van de steenbekleding, achterstallig onderhoud, hoogte, etc.) een rol spelen. De alliantie die HHNK met Boskalis heeft gesloten zal nauw betrokken zijn bij dit vervolgonderzoek en zal daarnaast oplossingen en innovaties uitwerken voor de dijksecties waar dat nodig is. 

Wetenschappelijke doorbraak en besparing belastinggeld
Rijkswaterstaat stelt met het “bewezen sterkte” onderzoek een wetenschappelijke doorbraak bereikt te hebben. Dit kan leiden tot nieuwe landelijk geldende reken- en ontwerpmodellen voor de dijken. Deze nieuw te ontwikkelen rekenmodellen zullen waarschijnlijk tot een aanzienlijke kostenbesparing leiden. De huidige modellen kennen meer onzekerheden en kunnen leiden tot overgedimensioneerde dijkverzwaringen. In dit onderzoek wordt de Markermeerdijk als pilot gezien.

Begeleidingscommissie blijft betrokken bij joint fact finding 
Met HHNK is de afspraak gemaakt dat “alles eruit gehaald gaat worden wat er in zit” en dat de begeleidingscommissie op basis van joint fact finding blijft samenwerken.

Zuyderzeedijk Alliantie is blij met onderzoek naar "bewezen sterkte" en dankt voor de steun
Wij zijn als Zuyderzeedijk Alliantie zeer blij met het besluit van de minister voor het onderzoek naar "bewezen sterkte" en zullen het verdere traject met grote belangstelling blijven volgen.


Wij willen u allemaal hartelijk danken voor de steun de afgelopen periode. Wij zijn er trots op dat u zo massaal onze Zuyderzeedijkvlag heeft uitgehangen. Maar we zijn er nog niet. Voor nu wensen wij u heel fijne feestdagen en hopen dat u ons ook in het komende jaar blijft volgen en steunen.

Tuesday, 17 November 2015

Update: Over een veilige, sterke en mooie dijk...

Als Zuyderzeedijk Alliantie zijn wij nog altijd druk bezig om onze dijk als monument te behouden en we zijn nog steeds positief. Het kost erg veel moeite om als burgers mee te draaien in adviesgroepen, vergaderingen en onderzoeken maar het werpt zijn vruchten af. Maar de experts waarderen onze inspanningen enorm en er wordt geluisterd. Een kleine update:


In september is het onderzoek naar de pompen in de Houtribdijk en de Afsluitdijk afgerond en daaruit is naar voren gekomen dat het met pompen mogelijk is om het maatgevend hoogwaterpeil voldoende te kunnen beïnvloeden om het waterpeil onder het niveau van het hoge water van november 1998 te krijgen (bewezen sterkte).


Kosten pompen
De kosten voor het plaatsen van deze pompen zijn hoger dan de vermindering op de dijkversterkingsopgave, als er wordt uitgegaan van de voorlopige ontwerpplannen van HHNK.


Onderzoek sterkte huidige dijk
In de begeleidingscommissie is daarom voorgesteld dat er eerst gekeken wordt naar de sterkte van de huidige dijk en dan wat voor aanpassingen er eventueel nodig zijn om de veiligheid te kunnen garanderen. Dit is natuurlijk waar wij als Zuyderzeedijk Alliantie geheel achter staan.


Vervolgonderzoek
Gelukkig kregen wij vanuit het Expertise Netwerk Waterveiligheid ook het advies om de sterkte van de huidige dijk verder te onderzoeken. HHNK weet namelijk niet hoe sterk de dijk is.
Begin oktober zijn Wouter de Hollander, Wim Tuijp en Jaap Hoekman als afgevaardigde van de adviesgroep, samen met Rijkswaterstaat, Ministerie van I&M en het HHNK gestart met het vervolgonderzoek “bewezen sterkte”
Markermeerdijken. Vanuit diverse instanties is er een groep deskundigen, samen met een promovendus van de TU-Delft dit onderzoek aan het uitvoeren en zijn er al diverse besprekingen geweest.


Meer tijd voor een veilige dijk
Het onderzoeken van de bewezen sterkte van de huidige dijk is een geheel nieuwe manier om de dijkveiligheid te benaderen. Als de uitkomst hiervan positief is, dan zal er naar alle verwachting nog een periode van 6 tot 9 maanden nodig zijn om het model verder uit te werken en onze dijk door te rekenen.


Innovatief versterken tegen lagere kosten 
Graag hadden wij meer willen laten weten, maar er wordt op dit moment nog zeer hard gewerkt aan het onderzoek. Wij blijven positief om een gunstig resultaat te kunnen behalen en ook de kosten voor de dijkverzwaring fors te reduceren.


Bezorgde burgers die belastinggeld weten te besparen, het zou toch prachtig zijn als dat een neveneffect is, naast het behoud van een mooi stuk cultuurhistorie en een veiligere dijk?


STEMADVIES
De visie van de Zuyderzeedijk Alliantie wordt door vrijwel iedere politieke partij onderschreven, ieder met een eigen accent.


De politieke partijen onderscheiden zich in de mate waarin ze actief hun best hebben gedaan om de bezorgde dijkbewoners te helpen. Enkele partijen hebben de moeite genomen om een afspraak te maken met de bewoners langs de dijk en met ons van gedachten te wisselen.

Onze voorkeur gaat daarom uit naar 4 partijen: VVD, D66, GroenLinks en Zeevangs Belang.


Om het u makkelijk te maken hebben we de standpunten van de politieke partijen op een rij gezet.
(klik op de afbeelding voor een groter formaat)


Toon uw liefde voor de dijk
Staat u achter onze doelstelling? Toon uw liefde voor de dijk en help
mee:

  • Deel de berichten op Facebook met zo veel mogelijk mensen
  • Koop een vlag door een mail te sturen naar info@reddezuyderzeedijk.nl en € 25,00 over te maken op onderstaande rekening met natuurlijk vermelding van uw adres.
  • Stort op rekening NL88 RABO 0301 8618 89 tnv Zuyderzeedijk.




Met vriendelijke groet,
De Zuyderzeedijk Alliantie

Wednesday, 16 September 2015

Goed nieuws

Minister Schultz heeft zojuist besloten dat er goed onderzoek moet worden gedaan naar de dijkverzwaring. HHNK mag niet starten met het verzwaren van de dijk totdat de onderzoeken zijn afgerond.
POLITIEKE STEUN VOOR ONDERZOEK
De Zuyderzeedijk Alliantie heeft vanaf het begin voor goed onderzoek gepleit om te komen tot een veilige dijk met behoud van de cultuurhistorische waarde. Wij zijn zeer content met de steun vanuit de politiek.


BEWEZEN STERKTE

Het ENW (Expertise Netwerk Waterveiligheid) heeft de minister geadviseerd vooral ook te kijken naar de bewezen sterkte van de dijk. De Zuyderzeedijk Alliantie heeft van meet af aan gepleit voor een praktische kijk op dijkverzwaring, niet alleen een theoretische. Volgens de modellen van HHNK had de dijk al in 1998 moeten doorbreken. Dan zou je toch moeten gaan twijfelen aan je computermodel.

NUT EN NOODZAAK
Nu de focus alsnog op de beste wijze van versterking komt te liggen hebben de volgende 5 onderzoeksrichtingen een positieve impact op de mate waarin ons monument wordt aangetast:
- Bewezen sterkte (ENW)
- Dijken op Veen
- Plaxis
- Pompen
- Innovatieve technieken zoals dijkankers.
De combinatie van deze oplossingen zal in de visie van de Zuyderzeedijk Alliantie leiden tot een veilige dijk die veel minder hoeft te worden aangetast dan in de huidige plannen.
Nawoord
Dijkbewoners zijn geen trotse mensen, behalve als het om de dijk gaat. De Zuyderzeedijk Alliantie is een groep mensen die verenigd is door het doel dat we al jaren uitdragen: een veilige dijk op basis van de laatste normen en technische inzichten op basis van goed onderzoek.
En we zijn nu best een beetje trots op de mensen die zo hard voor de dijk hebben geknokt de afgelopen jaren! Zij hebben ervoor gezorgd dat de doelstellingen van de Zuyderzeedijk Alliantie nu integraal worden meegenomen op nationaal en lokaal niveau, bij het hoogheemraadschap, op het ministerie en de lokale politiek.
Wat ons betreft kan de vlag uit bij iedereen langs de dijk die dat nog niet had gedaan, steun ons en bestel ook een vlag. Voor gegevens, zie rechtsboven.

Monday, 22 June 2015

Verslag bijeenkomst Zuyderzeedijk Alliantie in Art Hotel Spaander in Volendam, 18 juni 2015


Vanaf 7 uur werden de gasten in de Botterzaal van Art Hotel Spaander in Volendam verwelkomd met een kopje koffie of thee. In een half uur stroomde de zaal vol met ruim 100 bezoekers. Het was een gemêleerd gezelschap van bewoners van de dijk van Hoorn tot en met Durgerdam, enkele journalisten en 4 medewerkers van het Hoogheemraadschap.


Om half 8 opende John Kluessien de avond met een welkomstwoord. Het doel van de avond zou zijn iedereen te informeren over wat er gebeurd is sinds de vorige bijeenkomst in Hotel Spaander op 4 maart. John legde uit hoe een uitsmijter in elkaar steekt en hoe deze een analogie heeft met de dijk: het varken dat de ham levert kan het niet navertellen, net zoals de dijk. De rol van ons, kritische bewoners is vergelijkbaar met Stichting Lekker Dier: wij komen op voor de rechten van de dijk. Maar uiteraard staat ook voor ons de veiligheid voorop.









Hoe het begon: een film die de liefde voor de dijk naar voren brengt
De film van de dijk, die op 4 maart werd gepresenteerd, werd nu ook weer vertoond, met Engelse ondertiteling. Omdat wij ook in het buitenland worden gevolgd is de film hier ook op aangepast. Zo werd iedereen weer herinnerd aan hoe het 3,5 maand geleden begonnen is.






Pompen of verzwaren
Het onderwerp van de avond was Pompen of Verzwaren. Wim Tuijp en Wouter de Hollander hebben iedereen in eenvoudige taal en met heldere beelden duidelijk gemaakt hoe de theorie in elkaar zit: met welke waterpeilen wordt er gewerkt en hoe zit het met de waterhuishouding van het Markermeer.  


4 Maart is het begonnen met de film Zuyderzeedijk cultureel erfgoed van Fons Elders. Hiermee is veel losgemaakt. Niet iedereen was er even goed over te spreken, maar het doel was bereikt: er werd flink aandacht mee getrokken. De film is meer dan 17.000 keer bekeken sindsdien en werd zelfs tijdens een sessie van de Adviesgroep met o.a. de Deltacommissaris besproken.

Van nut en noodzaak naar onderzoek naar alternatieven
In deze sessie op 17 maart is nut en noodzaak van de voorgenomen dijkverzwaring besproken. Omdat hieruit nog een aantal vragen en discussiepunten open bleef staan is er een vervolgsessie afgesproken: de technische sessie. Vlak na de sessie op 17 maart is een keerpunt gekomen in de vorm van een artikel in het NRC. Hierin namen de dijkgraaf Luc Kohsiek en André Kuipers stelling tegenover elkaar in hun ideeën over de dijkversterking.

Spaargaren deelt kennis voor memo Pompen versus dijkverzwaring
Dit artikel heeft ir. Frank Spaargaren ook gelezen en hij heeft contact gezocht met ons, met een uitnodiging tot een gesprek. Hij was het niet eens met de stelling die Luc Kohsiek innam in het artikel over de kosten voor pompen in de Houtribdijk. Frank Spaargaren is voormalig hoofd Deltawerken. Hij is een hele grote steun voor ons in de vorm van kennis en contacten. Deze kennis gaf ook een heel stevige bodem voor het Memo “Pompen versus dijkverzwaring in het IJssel- en Markermeergebied” dat verstuurd is naar de Deltacommissaris en DG Ruimte en Water. Dit memo is een samenwerking van Uitdam, Volendam, Warder en Stichting De Kwade Zwaan.

Minister pakt het op: onderzoek aangekondigd
De technische sessie die op 18 mei werd gehouden werd hierdoor ook beïnvloed: Mattie Busch van het ministerie van I&M kondigde namens minister Schultz van Haegen het gevraagde onderzoek naar het effect van pompen op de dijkverzwaring aan. Daarna, op 26 mei, kon een aantal Adviesgroepleden de liefde voor de dijk en de wens voor alternatieven in de vorm van pompen nog eens benadrukken bij de minister zelf tijdens haar bezoek aan Uitdam.


Pompen: wat betekent dit? 
Wat houdt pompen nou eigenlijk in? In het onderzoek wordt er gekeken naar het incidenteel inzetten van pompen om pieken in de waterstand af te vlakken. D.w.z. pro-actieve peilbeheersing. Dan kan het waterpeil ook beheerst worden als er niet gespuid kan worden. Er is een aantal grote voordelen van pompen, die vooral in de kostensfeer en algehele veiligheid  gunstig uit kunnen pakken. Verder is de faalkans ook gewaarborgd, omdat het gaat om een groot aantal pompen met een eigen stroomvoorziening. Het blijft altijd beter om problemen bij de bron aan te pakken en door het plaatsen van pompen kan het waterpeil op een veilig niveau gehouden worden.


Rol in begeleidingscommissie onderzoek
Het onderzoek dat de minister heeft aangekondigd is al gestart, met een begeleidingscommissie die het gehele onderzoek zal monitoren. In deze commissie zitten o.a. Wim Tuijp, Wouter de Hollander en Jaap Hoekman (uit Uitdam). Er is een plan van aanpak van het onderzoek besproken in de commissie. Wim, Wouter en Jaap hadden dit van te voren bestudeerd en diverse punten ingebracht. Tot ieders tevredenheid is het plan van aanpak goed besproken, waarbij ook alle punten van kritiek serieus werden meegenomen. Er was 1 punt waar geen overeenstemming over werd behaald: er zal uitgegaan worden van de voorgenomen dijkversterking en dan wordt er aan de hand van modellen en berekeningen bepaald hoeveel daar vanaf geknabbeld kan worden. Terwijl de bewoners als uitgangspunt graag de huidige dijk zien, waarbij aan de hand van de berekeningen en modellen bepaald wordt hoeveel dijkversterking er dan nog nodig is. Dit is een verschil van inzicht dat in het hele traject in het oog gehouden wordt. Maar het zou uiteindelijk hetzelfde resultaat moeten opleveren. 
Er zullen 2 trajecten onderzocht worden:
  • wat de grootte van de pompcapaciteit zal worden, welk effect dit heeft op het maatgevend hoogwaterpeil en wat de kosten van pompen zijn.
  • wat de effecten van pompen zijn op het ontwerp van de Markermeerdijken, waarbij ook gekeken wordt naar de effecten op andere gebieden rond het Markermeer

Uiteindelijk beslist ministerie
Gedurende het hele onderzoekstraject wordt de kwaliteit van het onderzoek gewaarborgd door diverse instanties en experts. Op 1 juli worden de eerste resultaten van deelonderzoeken besproken en in september zal naar verwachting het onderzoek afgerond worden met conclusies en een advies dat naar de minister gaat. Als de bewoners het over dat advies niet eens kunnen worden met de overige leden van de commissie zouden er ook 2 adviezen naar de minister kunnen gaan. Uiteindelijk beslist de minister over het vervolg en de uitvoering.

 

Vragen en discussie
Na dit college over techniek en onderzoek was het tijd voor de genodigden om vragen te stellen. Hieruit bleek dat er nog veel zorgen zijn over bestuurlijke invloed en misvattingen. Er werd hierop benadrukt dat HHNK geen onomkeerbare beslissingen mag nemen totdat de minister een beslissing heeft genomen aan de hand van het onderzoek naar de pompen. Er is ook nog geen overwinning behaald, maar we zijn erg blij dat er nu een open discussie is en dat het onderzoek uitgevoerd wordt. Als blijkt dat dit niet het gewenste effect geeft, zullen we verder kijken wat te doen.

Er is ook een korte discussie gevoerd over de mogelijkheid van een storm uit het oosten. Het is moeilijk te bevatten dat dit kan gebeuren, maar volgens de deskundigen van het KNMI zou dit eens per 3.000 jaar kunnen voorkomen. Het blijft een kwestie van kansberekening.

Jacco van Oostveen van het Noordhollands Dagblad vroeg zich af waarom HHNK geen tegengeluid had laten horen de hele avond en vroeg om een reactie van HHNK. Linda van Oostrum van HHNK gaf hierop als reactie dat zij blij zijn met de manier van handelen in het gebied nu, na een periode van gespannen verhoudingen. De informatievoorziening deze avond was prima, over slechts een paar details verschillen zij van inzicht.


Volg de verdere stappen via de site en social media
De presentatie werd vervolgd, want “zijn we er nu?” “Nee” was het antwoord. Er wordt erg veel gedaan aan en op de social media. De website www.reddezuyderzeedijk voorziet veel mensen van informatie en wordt ca. 5.000 keer per maand bezocht. Elk bericht op Facebook wordt meer dan 1.000 keer gelezen en elk bericht op Twitter wordt meer dan 300 keer gelezen. Er wordt veel gedeeld met de kernen van Uitdam en Durgerdam. Zo wordt iedereen op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen.

U kunt helpen met een bijdrage in de gemaakte kosten
Maar ondanks alle inzet is er een financieel probleem en de genodigden werden opgeroepen toch vooral te delen in de kosten die gemaakt worden. Het gaat immers om een inspanning voor een heel groot gebied en dat gaat niet zonder kosten te maken.


Vlag: Zuyderzeedijk - een monument
Om een zetje in de rug te geven is de Zuyderzeedijkvlag gepresenteerd. Met zichtbaar en hoorbaar enthousiasme werd de vlag ontvangen. Een heel mooie vlag, die de saamhorigheid langs de dijk en de liefde voor de dijk symboliseert. Hopelijk gaat deze langs het hele traject volop wapperen, zodat iedereen die langs de dijk komt kan zien hoeveel liefde er is voor de dijk.



De liefde voor de dijk is door Jan Dulles en Dick Plat ook geuit in een prachtig lied dat zij live ten gehore hebben gebracht. Het was nog even spannend of Jan zou kunnen komen, omdat hij midden in opnames zat, maar onder luid applaus kwam hij binnen. En toen hij weer wegging kreeg hij een staande ovatie.


Wilt u doneren?
Na de afsluiting door John Kluessien werd de inschrijving op de vlag geopend en werden CD’s verkocht met het lied van Jan Dulles. Voor wie niet aanwezig was bestaat natuurlijk de mogelijkheid via de website www.reddezuyderzeedijk.nl  de vlag en CD te bestellen.
Kosten voor de vlag: € 25,-
Kosten voor de CD: € 5,-

We zullen u ook persoonlijk  benaderen hiervoor. Een donatie los hiervan op het rekeningnummer van de Zuyderzeedijk Alliantie is uiteraard ook mogelijk (rekeningnr. NL88 RABO 0301 8618 89).

Wij hopen dat iedereen een zeer geslaagde avond heeft gehad, met voldoende informatie. Met de vlag in het verschiet en hopende op een mooie zomer zien wij u graag een volgende keer weer. Wij houden intussen iedereen op de hoogte via de website, Facebook, Twitter en nieuwsbrieven.

Friday, 12 June 2015

Uitnodiging donderdag 18 juni - Informatiebijeenkomst

Aan ALLE bewoners VAN DE ZUYDERZEEDIJK Hoorn - Durgerdam
BIJEENKOMST in de Botterzaal Art Hotel Spaander VOLENDAM
Tot behoud van de oudste en mooiste dijk van Nederland
Donderdag 18 JUNI 2015  - 19.00 – ca. 22.00 uur

Het programma:

19.00               Ontvangst met koffie en thee
19.30               - Aanvang met een welkomstwoord door John Kluessien
                        - Film hoe het allemaal begon
                        - Gevolgd door een presentatie van Wim Tuijp en Wouter de Hollander
                           In deze presentatie zullen zij u op de hoogte brengen van wat er allemaal
                           gebeurd is sinds de vorige bijeenkomst op 4 maart en wat de toekomst ons
                           kan brengen
- Daarna is er ruime gelegenheid voor het stellen van vragen door u
- Presentatie van de dijkvlag
- Afsluiting met live muziek van Jan Dulles en Dick Plat

De Zuyderzeedijk Alliantie heet u van harte welkom

U kunt ons ook volgen via Facebook en Twitter.

Wij kunnen helaas niet alle activiteiten vanuit kleine kring bekostigen. Daarom vragen wij u te doneren via rekeningnummer NL88 RABO 0301 8618 89 t.n.v. P. Stuijt, o.v.v. Zuyderzeedijk.
U kunt dit natuurlijk ook op 18 juni persoonlijk doen. 



POMPEN OF VERZWAREN?
Rijkswaterstaat gaat onderzoeken wat de impact is van het incidenteel verlagen van het waterpeil van het Markermeer door bij langdurige neerslag overtollig water weg te pompen. Eindelijk! Al jaren vragen wij het HHNK om de verzwaring van de voormalige Zuyderzeedijk in samenhang te zien met de waterhuishouding van het IJsselmeergebied als geheel. De keuze voor pompen opent de weg naar een veel minder ingrijpende dijkverzwaring. Dit is van groot belang omdat de huidige plannen de monumentale Zuyderzeedijk onherstelbaar aantasten.

De vragen die wij stelden waren: wat als je uitzonderlijke pieken in het waterpeil met pompen in de Afsluitdijk en Houtribdijk kan verlagen, afvlakken, verkorten of zelfs teniet kan doen? En als je met pompen het waterpeil flexibel kunt beheren is de geplande dijkverzwaring in deze vorm dan nog nodig?

Dé deskundige op dit gebied, Ir. H. van Waveren van Rijkswaterstaat, gaf het antwoord op deze vragen tijdens een onlangs gehouden speciale zitting. Zijn conclusie was dat het de moeite waard is om te onderzoeken in hoeverre pompen een rol kunnen spelen.  De minister liet weten een projectgroep in te stellen om onderzoek te doen naar de kosten en baten. Uit een eerdere studie van het Centraal Planbureau is al gebleken dat het plaatsen van pompen goedkoper is omdat bij een lager maatgevend waterpeil de benodigde dijkverzwaring veel minder ingrijpend is.


Dijkverzwaring op maat
Mocht het onderzoek naar de inzet van pompen gunstig uitpakken dan komt er een dijkverzwaring op maat. Dankzij de slimme inzet van pompen zijn de bevolking, alles achter de dijk en de dijk zelf veilig voor nu en in de toekomst.


Kom op 18 juni om 19.00 uur Botterzaal Art Hotel Spaander Volendam.


Sunday, 7 June 2015

Dijkversterking: Pompen of Verzwaren?


De Vereniging tot het behoud van het Noordeinde te Volendam heeft met onderstaand stuk kort en bondig beschreven wat de actuele stand van zaken is.


Rijkswaterstaat gaat onderzoeken wat de impact is van het incidenteel verlagen van het waterpeil van het Markermeer door bij langdurige neerslag overtollig water weg te pompen. 
Eindelijk! Al jaren vragen wij HHNK om de verzwaring van de voormalige Zuyderzeedijk in samenhang te zien met de waterhuishouding van het IJsselmeergebied als geheel. De keuze voor pompen opent de weg naar een veel minder ingrijpende dijkverzwaring. Dit is van groot belang omdat de huidige plannen de monumentale Zuyderzeedijk onherstelbaar aantasten en daarom onacceptabel zijn.
Al jaren stelt de Vereniging tot Behoud van het Noordeinde (VBN) twee essentiële zaken aan de orde  in de Adviesgroep Dijkverzwaring van het Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier (HHNK):
Wat zijn het nut en de noodzaak van de dijkverzwaringsplannen en waar blijkt dat uit?
Bedenk echt innovatieve oplossingen voor onze waterveiligheid anders dan het massief storten van enorme hoeveelheden grond en zand voor de monumentale Zuyderzeedijk.
Het HHNK gaf steeds nul op het rekest en daarom heeft de Adviesgroep zich gewend tot haar opdrachtgever: het ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M) en Rijkswaterstaat. In een eerdere zitting is een “Nut en Noodzaak”-discussie gevoerd. Op maandag 18 mei vond als vervolg hierop een technische sessie plaats waar we antwoord zouden krijgen op onze vragen. Aanwezig waren: hoge ambtenaren en vertegenwoordigers van het ministerie van I&M, het Centraal Planbureau (CPB),  het Hoogwater Beschermingsprogramma 2, KNMI, Rijkswaterstaat en het HHNK.
Pompen inzetten bij extreem waterpeil: water naar de zee
De beoogde massieve dijkverzwaring berust op uitzonderlijke weersomstandigheden die zich ééns in de 10.000 jaar kunnen voordoen: wekenlang zeer veel neerslag en een aanhoudende harde wind, waarbij spuien op de Waddenzee vanuit het IJsselmeer beperkt mogelijk is. Het waterpeil in het Markermeer zou dan in een aantal weken tot 1,10 meter boven het normale winterpeil stijgen. De geplande dijkverzwaring moet een dergelijke extreme belasting wekenlang kunnen weerstaan.
Maar wat als je zulke uitzonderlijke pieken in het waterpeil met pompen in de Afsluitdijk en Houtribdijk kan verlagen, afvlakken, verkorten of zelfs teniet kan doen? Over deze vraag boog zich dé deskundige op dit gebied: Ir. H. van Waveren van Rijkswaterstaat. Hij besprak vijf opties om het waterpeil in het Markermeer te beheersen met de voor- en nadelen die daar bij horen. Optie 5 bleek een realistisch scenario. De minister liet weten een projectgroep in te stellen om onderzoek te doen naar de kosten en baten. Uit een eerdere studie van het CPB is al gebleken dat het plaatsen van pompen goedkoper is omdat bij een lager maatgevend waterpeil de benodigde dijkverzwaring veel minder ingrijpend is.
Dijkverzwaring op maat
Mocht het onderzoek naar de inzet van pompen gunstig uitpakken dan komt er een dijkverzwaring op maat. Deze kan – waar dat nog nodig is – dan hopelijk tot acceptabelere proporties worden teruggebracht. De Zuyderzeedijk biedt de bescherming tegen het water onder normale omstandigheden en voor de extreme waterstanden hebben we de pompen achter de hand die het overtollige water naar zee wegvoeren. Massieve dijkverzwaring om waterstanden te weerstaan, die zo goed als nooit (1x per 10.000 jaar) voorkomen, zijn dan niet nodig. Dankzij de slimme inzet van pompen zijn de bevolking, alles achter de dijk en de dijk zelf toch veilig voor nu en in de toekomst.

Zie ook: http://www.groot-waterland.nl/2015/06/04/dijkversterking-pompen-of-verzwaren/ 

Friday, 29 May 2015

Minister Schultz bezoekt dijk

Dinsdag 26 mei bezocht Minister Schultz de Markermeerdijk bij Uitdam en Marken. Zij overlegde onder meer met bewoners over de gewenste varianten voor dijkversterking.

De Minister heeft opdracht gegeven om te onderzoeken wat het effect is van het verhogen van de pompcapaciteit in Markermeer en IJsselmeer op het versterken van de dijken.



Bezoek Melanie Schulz aan Uitdam ivm Dijkverzwaring met Kwade Zwaan Manja Verhorst, Jeroen Koninx van de Dorpsraad Uitdam , Flosch Fleischer  en Wouter den Hollander










Alle foto's van Marijke Bresser Fotografie & Film

Meer over het onderzoek naar invloed pompen Samenvatting nieuwsbericht op Waterforum
Er komt op korte termijn een onderzoek naar de mogelijke realisatie van pompcapaciteit in de Houtribdijk en de effecten daarvan op de maatgevende hoogwaterstand in het Markermeer. Dat verklaarde Mattie Busch, Afdelingsmanager Waterveiligheid van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu maandagavond in Edam aan het slot van een technische bijeenkomst van de Adviesgroep Markermeerdijken.

Zijn mededeling dat minister Schultz die dag te kennen had gegeven het onderzoek te willen laten uitvoeren, werd in het voormalige gemeenlandshuis van Uitwaterende Sluizen onder luid applaus ontvangen.

De leden van de Adviesgroep, waarin ook bewoners langs de dijk zijn vertegenwoordigd, zien deze toezegging als een belangrijk winstpunt in het verzet tegen de in hun ogen veel te rigoureuze plannen die Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) met de historische Markermeerdijk heeft. Tijdens een bijeenkomst met Deltacommissaris Kuijken op 17 maart werd door hen deze mogelijkheid al geopperd.

De bewoners verwachten dat door plaatsing van een pomp in de dijk Enkhuizen-Lelystad de maatgevende hoogwaterstand in het Markermeer lager zal uitvallen en dat daarmee de dijkversterkingsplannen voor het traject Hoorn-Amsterdam minder ingrijpend hoeven te zijn. Het verzoek om deze mogelijke combinatie werd door hen in een brief van 26 april aan Kuijken en minister Schultz nog eens nader onderbouwd.

Friday, 22 May 2015

Verslag Technische Bijeenkomst Adviesgroep Markermeerdijken 18 mei 2015

Op 18 mei jl. was er een bijeenkomst van de Adviesgroep Markermeerdijken. Hieronder vindt u het verslag van deze avond. Eén van de belangrijkste uitkomsten was de toezegging van Mattie Busch namens Minister Schultz dat het onderzoek dat de bewoners hebben geëist naar meer innovatie in het omgaan met dijkverzwaring  is toegezegd. Door middel van pompen kan de waterstand in het Markermeer gereguleerd worden. 

Toen dit duidelijk werd, heeft de Adviesgroep nogmaals gevraagd om een pas op de plaats door HHNK. Men is er van overtuigd dat je geen aanbesteding van een dijkverzwaring kunt doen, als je niet weet hoe dat moet gebeuren en wat de sterkte van de huidige dijk is.

HHNK weigert vooralsnog een pas op de plaats te maken.  


Voorzitter: Carla Weber

Sprekers: Harold van Waveren (RWS) en  Joost de Ruig (HHNK)

Opening bijeenkomst
Dhr. Vrijlandt (WV) opent namens de adviesgroep het gesprek. Hij geeft aan dat er weliswaar geen bijeenkomst meer geweest is van de adviesgroep na de bijeenkomst van 17 maart, maar er is wel een bijzondere dynamiek ontstaan. Diverse leden hebben allerlei acties ondernomen en houden hierover nauw contact met elkaar. De verwachtingen van deze bijeenkomst zijn daarom hooggespannen.

Toelichting waterhuishouding IJsselmeergebied door topspecialist waterveiligheid RWS
Dhr. Van Waveren (HvW) is strategisch adviseur topspecialist waterveiligheid voor RWS en in die hoedanigheid geeft hij toelichting op de waterhuishouding van het Markermeer en de verschillende opties voor het toepassen van pompen in het IJsselmeergebied.

HvW heeft als doel feitelijk en objectief te zijn in zijn toelichting. De centrale vragen van zijn presentatie zijn:
  • Hoe werkt het watersysteem van het Markermeer?
  • Hoe ontstaan maatgevende omstandigheden?
  • Kan regulering van het waterpeil de hydraulische belasting verminderen?
  • Zo ja, geeft dit een vermindering van de dijkversterking?

Waarop zijn de dijken afgekeurd?
Met een korte animatiefilm toont hij hoe het van belemmering van de waterafvoer uit het Markermeer kan leiden tot verzadiging en afschuiving van de dijken.
Om de presentatie verder te kunnen begrijpen legt hij kort en helder een aantal termen uit.
  • Afgekeurd op instabiliteit
    De maatgevende omstandigheden voor instabiliteit is +0,7 NAP met een opbouw van het peil van 4-5 weken met een O-NO wind kracht 4-5.  Dit is de basis voor de afkeur van 90% van de Markermeerdijk.
  • Afgekeurd op hoogte van de dijk
    Voor afkeur op hoogte is dit een meerpeil van -0,1 - +0,2 NAP met wind O-NO kracht 8-9, gedurende 2 dagen. Dit kan 1 keer per 3000 jaar voorkomen. Dit is de basis voor de afkeur van ca. 10% van de Markermeerdijk.

Deze normen zijn politiek vastgesteld.
De nieuwe normen zijn ontwikkeld omdat de oude 50 jaar oud zijn. Inmiddels is de economische waarde enorm gestegen, net als de bevolkingsomvang en het kennisniveau. De waterveiligheid voor de 21-ste eeuw is vastgesteld op een niveau dat acceptabel is qua veiligheid en kosten.

Effecten van peilregulering op de belasting van de dijk
De vraag is: kan de hydraulische belasting worden verminderd door regulering van het peil?
  • In de huidige situatie (zonder pompen)
  • In de toekomstige situatie:

o   Met pompen in de Afsluitdijk
o   Met pompen in de Houtribdijk

  • Met varianten in regulering:
o   Structureel
o   Incidenteel, alleen bij hoogwater)

Huidige situatie: zonder pompen
In de huidige situatie wordt alleen gespuid. Voor het reguleren van het streefpeil kan dit pro-actief benaderd worden (optie 1, de huidige situatie) of door het structureel op het streefpeil te houden (optie 2). In de Afsluitdijk wordt nu eerst een pompcapaciteit gerealiseerd van 500 m³/s. Dit is niet structureel. Voor structurele regulering is er 1000 m³/s extra nodig. Dit valt echter niet in de scope van het huidige project, dat is alleen voor compensatie van de zeespiegelstijging. Deze pompcapaciteit kan nu eerst ook deels gebruikt worden voor regulering, maar in de loop van de tijd zal de ruimte afnemen door de zeespiegelstijging. Op dit moment is de zeespiegelstijging 20 cm per eeuw, maar de verwachting is dat dit gaat versnellen. Als de ruimte tot de aangenomen zeespiegelstijging is bereikt kunnen weer meer pompen geplaatst worden voor peilregulering. In de normale situatie draaien de pompen niet, alleen incidenteel. De voorkeur wordt gegeven aan spuien uit kostenoverwegingen en duurzaamheid.

Toekomstige situatie: Pompen
De kosten voor het aanbrengen van pompen zijn 500-1000 miljoen € per 1000 m³/s pompcapaciteit. Dit zijn de aanlegkosten, inclusief de pompen, exclusief beheer en onderhoud (ca. 6% per jaar), exclusief energie en inclusief 21% BTW. De inschatting is echter dat het meer richting 1000 miljoen € gaat dan 500. Dit is gebaseerd op de kosten van alle tot nu toe aangelegde gemalen en de systematiek die in de bouw geldt. HvW heeft ook met Frank Spaargaren (FS) gesproken. FS is ook bezig met het berekenen van pompen en komt op heel andere bedragen. Deze bedragen zullen nog naast elkaar gelegd worden om een goede schatting te kunnen maken.

Varianten in regulering
Optie 3 is het peil van het Markermeer structureel verlagen d.m.v. pompen, ook op de Houtribdijk. Technisch is dat mogelijk, er moet dan op tijd gestart worden met pompen, in de winter continue. Voor ’s winters is dit gemiddeld ca. 80 m³/s. De kosten hiervoor zijn ca. 50-100 miljoen €. Deze capaciteit is dan ook extra nodig op de Afsluitdijk. Een nadeel van structurele verlaging is dat allerlei andere functies ook beïnvloed worden. Denk aan dijken, kunstwerken, kades, historische bouwwerken, natuur, recreatie, scheepvaart, landbouw en bebouwing. Ook het peil achter de dijk wordt lager, wat bodemdaling geeft. Bij deze optie blijft dijkversterking nodig.

Optie 4 is het peil van het Markermeer incidenteel verlagen met pompen door buffering voor storm of langdurige neerslag. Dit kan met pompen in de Afsluitdijk en Houtribdijk. Dit geeft een lagere belasting op de dijk, maar er is een betrouwbare weersvoorspelling nodig. De benodigde capaciteit is ca. 600 m³/s omdat er snel afgevoerd moet worden. De kosten zijn ca. 300-1200 miljoen €. Een nadeel van deze optie is dat de pompen te makkelijk/vaak aangezet kunnen worden. Bij deze optie is ook dijkversterking nodig.

Optie 5 is het incidenteel verlagen van het peil van het Markermeer met pompen door het peil te verlagen bij langdurige neerslag. Hierdoor ontstaat een lagere belasting op de dijk. Er wordt uitgegaan van een peilstijging van -0,4 naar +0,7 m NAP = 1,1 m in 4 weken. Dit betekent 3,7 cm per dag. Er is 200-400 m³/s capaciteit extra nodig op de Afsluitdijk. De kosten zijn 200-400 miljoen €. Ook bij deze optie is dijkversterking noodzakelijk, maar wel minder omvangrijk dan nu gepland. Hoeveel moet nog onderzocht worden.

Ervaring uit het verleden
Een voorbeeld van hoge langdurige waterstand is het najaar van 1998. Toen was er meerdere weken +0,5 m NAP in het IJsselmeer. In het Markermeer was er een peil van +0,2 m NAP. Dit was wel gedurende een kortere periode dan in het IJsselmeer. In deze periode waren er veel depressies en een harde NW-wind. De schade van deze hoogwaterstand bedroeg ca. 450 miljoen €. Een opmerking uit de zaal was, terecht,: “daarmee zijn pompen dan snel betaald”.
Een ander vergelijk werd getrokken met Somerset in 2014. Hier was >500 mm in 2 maanden tijd. Dit kan bij ons ook gebeuren. Het KNMI gaf aan dat er wordt uitgegaan voor Nederland van 250 mm in 30 dagen eens in de 3000 jaar.

Hoeveel peildaling is er nodig voor effect op het dijkontwerp?
  • Vuistregel is 30-40 cm
  • Het eerste verkennende onderzoek is gedaan, maar er zijn nog geen conclusies
  • In alle gevallen is er dijkversterking nodig, ook bij het streefpeil, vanwege stabiliteitsproblemen op een aantal locaties.

Het moet nog verder uitgewerkt worden. De kosten moeten bekeken worden, ook met het oog op pompen versus nog verder benodigde versterkingen.

Nu is vastgelegd:
  • Het winterpeil blijft tot 2050 gehandhaafd
  • Daarna beperkte stijging van het IJsselmeer, het Markermeer blijft gelijk
  • Dit kan met spuien en pompen in de hand gehouden worden
  • Hierin is tot 2050 voorzien

Toelichting proces versterking door HHNK 
Na HvW geeft Joost de Ruig (JdR) namens HHNK toelichting op het proces versterking Markermeerdijken.
De Markermeerdijk is een primaire kering omdat de potentiële gevolgen van een doorbraak vergelijkbaar zijn met andere grote merengebieden. Het grootste probleem is binnenwaartse instabiliteit (dijk schuift richting het land af).
HHNK streeft naar een veilige dijk die past in zijn omgeving. Er moet niet koste wat kost doorgegaan worden met het ontwerp, maar er wordt wel alles op alles gezet om kansen te benutten. Het starten in 2016 is niet de hardste wens.

Wat is er bereikt tot nu toe?
Er is veel bereikt, o.a. door de bijeenkomsten met de adviesgroep 5 x per jaar. Zo is er met Hoorn een samenwerkingsovereenkomst voor een stadsstrand. Verder zijn er op diverse locaties al aanpassingen in de plannen van HHNK gemaakt in overleg met de direct betrokkenen.
Dijken op Veen (DoV) is afgerond en het rekenmodel is beschikbaar. Nu wordt er gewerkt aan de implementatie van de rekenregels. Dit najaar zijn naar verwachting de resultaten bekend. In het ontwerp wordt dan ook gerekend met DoV.
De oeverdijk is bedacht door HHNK en het voordeel is dat de huidige dijk wordt ontzien. Verder is er minder overlast bij de aanleg en er zijn kansen voor natuur en recreatie.

Marktalliantie
De marktalliantie start in september 2015, dan vindt de gunning plaats. In de alliantie zitten prikkels voor de aannemer om het zo gunstig mogelijk uit te voeren: hoe lager de kosten, hoe meer winst de aannemer heeft.
Voordat de werkzaamheden gestart worden is er nog een planfase van HHNK met de aannemer en de dan worden de definitieve plannen ter inzage gelegd.
Hierop werd vanuit de zaal de opmerking gegeven dat het aanbestedingstraject beter kan stoppen, omdat er geen duidelijkheid is: het pompenvraagstuk staat nog open en vlak voor de aanbesteding is het zomervakantie, dan is er te weinig invloed van betrokkenen.
JdR vervolgt zijn verhaal dat de dijkversterking gaat volgens de huidige normen, dit is een eis van de Minister van I&M. HHNK kijkt wel naar de nieuwe normering en voert impactanalyses uit. In de zomer van 2015 volgt een complete impactanalyse van alle HWBP2 projecten die in uitvoering zijn. Als de resultaten beschikbaar zijn volgen de conclusies over het vervolg.

Monumentale status dijk
HHNK houdt ook rekening met de monumentale status van de dijk, maar als de dijk geen veiligheid geeft, moet er actie ondernomen worden. De Provincie heeft de zorg voor de monumentale status.
Er wordt waar mogelijk gebruik gemaakt van nieuwe technieken. Maar als die niet bewezen zijn is een praktijkproef nodig en advies van ENW, net als nu bij JLD Dijkankers het traject is.

Verschillende contractmogelijkheden alliantie
Er zijn verschillende contractmogelijkheden. De eerste is een vastomlijnde opdracht. Daar is bij de dijkversterking geen sprake van. Een tweede mogelijkheid is design & construct. Hier ligt de vraag voor het ontwerp bij de aannemer. De derde is de alliantie. Bij de alliantie is er een voorlopig ontwerp. Hierin is een deel hard en een deel wordt bepaald door de aannemer met zijn specifieke kennis. Het definitieve ontwerp wordt dan met de aannemer gemaakt. De aannemers waarmee HHNK nu spreekt hebben ook kennis van pompen.

Huidige planning door HHNK
  •  September alliantie
  • Najaar DoV afmaken
  • 2016 plannen ter inzage en inspraak
  • Eind 2016 start uitvoering
  • 2021 gereed

Het meest kritische hierin is de start in 2016 om in 2021 het af te hebben. Maar als nieuwe inzichten daarom vragen is een later start ook mogelijk, maar dit ligt niet in de lijn van de verwachtingen. Er is onvoldoende inzicht of pompen kunnen bijdragen aan minder versterking en dat is het bezwaar nu tegen de optie pompen. Daarnaast is er de opdracht van de minister voor de versterking en de dijk is te instabiel. We ontkomen niet aan versterking. Er kan nu nog niets zeker gezegd worden over pompen.
Er moet ook nog uitgezocht worden hoe de kosten voor verdere dijkversterking (buiten de Markermeerdijk) zich verhouden ten opzichte van de kosten voor pompen.
Als pompen een bijdrage kunnen leveren is HHNK daar voor. Maar de minister moet het ook willen.

Ministerie zegt onderzoek combinatie pompen met dijkversterking toe
Hierop reageert Matty Busch van het ministerie van I&M dat er nader onderzoek komt naar de combinatie van pompen met dijkversterking. Dat heeft de minister deze morgen toegezegd.
Dit gaat verder dan het HHNK, het gaat over het hele IJsselmeergebied. Er komen dan ook pompen in de Houtribdijk. Dit is een ander project binnen HWBP.
Er zijn 3 belangen:
  • De randvoorwaarden binnen HWBP: planning, budget en doelmatigheid. Daaruit volgt een politiek besluit waarmee de minister naar de tweede kamer gaat.
  • Wat te onderzoeken? Het gaat over de combinatie van pompen met dijkversterking en optie 5 is het beste.
  • Het gaat om gezamenlijke uitvoering, met HHNK en de aanwezigen.

Er moet snel gestart worden met het onderzoek.

Adviesgroep: uitstel alliantie noodzakelijk
Hierop volgde de opmerking dat uitstel van de vorming van de alliantie zeer gewenst is.
Het antwoord van HHNK was dat er wel een vorm van versterking nodig is, dus de alliantievorming wordt niet gestopt. Als er een combinatie pompen/dijkversterking gemaakt wordt zal de lopende aanbesteding aangepast moeten worden.

De avond werd afgesloten door de voorzitten met het bedanken van de sprekers en iedereen die zich heeft ingezet om deze avond mogelijk te maken.





Wednesday, 20 May 2015

Doorbraak: Onderzoek effect pompen in Houtribdijk op dijkversterking

Noordhollands Dagblad 19-05-2015


Het mi­nis­te­rie van In­fra­struc­tuur en Mi­li­eu gaat on­der­zoe­ken of het plaat­sen van pom­pen in de Hout­ri­brijk kan lei­den tot een min­der ro­buus­te ver­ster­king van de Mar­ker­meer­dijk. Dat maak­te Mat­tie Busch van het mi­nis­te­rie maandag 18 mei be­kend in Edam tij­dens een bij­een­komst van de Ad­vies­groep Mar­ker­meer­dij­ken, een klank­bord­groep voor het Hoog­heem­raad­schap Hol­lands Noor­der­kwar­tier. 

Zie ook GrootWaterland.nl